2 December 2017

આપણાં જીવનમાં અશાંતિનું કારણ - સમસ્યાઓ નહીં... પણ, એ સમસ્યાઓ પ્રત્યે આપણો અભિગમ હોય છે.

ગુગલના CEO - એ પોતાની એક મોટિવેશનલ સ્પીચમાં કહેલ કોકરોચ (વંદા)ની વાર્તા.

એક વખત એક રેસ્ટોરન્ટમાં -
એક વંદો ક્યાંકથી ઉડીને એક મહિલા ઉપર પડ્યો...
એ મહિલા 'ડરી' ગઈ અને 'ચીસો' પાડવા લાગી !

તે એકદમ 'ગભરાઈ' ગઈ અને વંદાને દુર કરવા પ્રયાસ કરવા લાગી...

ઘણી કૂદા-કૂદ કર્યા પછી -
એ વંદો દૂર થયો...
પણ,
એ વંદો ત્યાંથી ઊડીને બીજી મહિલા ઉપર ગયો !

હવે તે મહિલા પણ બચાવ માટે 'બૂમો' પાડવા લાગી...

એક વેઈટર એ વંદાને દુર કરવા માટે -
આગળ વધ્યો...

એટલામાં એ વંદો વેઈટર ઉપર પડયું !

વેઈટરે ખૂબ જ 'શાંતી'થી પોતાના શર્ટ ઉપર રહેલ વંદાનું અવલોકન કર્યું...

અને,
ખૂબ જ ધીરજથી હાથમાં પકડી રેસ્ટોરન્ટમાંથી બહાર ફેંકી દીધું !

હું કોફી પીતા-પીતા આ દ્રશ્ય - મનોરંજન જોઈ રહ્યો હતો...

ત્યારે -
મારા મનમાં વિચારો આવવા લાગ્યા કે...

શું ખરેખર -
આ બન્ને મહિલાઓનો ભયાનક વ્યવહાર અને 'અશાંતિ' માટે તે વંદો જવાબદાર હતુ ?

અને,
જો એમ જ હોય તો -
તે વેઈટર અશાંત કેમ ન થયો ??

વેઈટરે ખૂબ જ શાંતિથી વંદાને દુર કેવી રીતે કર્યું ???

આ બધા પ્રશ્નો ના ઉત્તર મારી ભીતરથી મળ્યા...

મહિલાઓની અશાંતિનું કારણ -
વંદો નહીં...
પણ,
વંદાથી બચવાની 'અક્ષમતા' જ...
એમની અશાંતિનું સાચું 'કારણ' હતુ !!

મેં અનુભવ્યું કે -
મારા પિતાજી કે મારા બોસે આપેલ 'ઠપકો'
મારી અશાંતિનું કારણ ન હતું...

પણ,
એ ઠપકાને 'સમજવાની' અને,
એ સમસ્યાનો 'રસ્તો' કાઢવાનું -
'સામર્થ્ય મારામાં નહીં હોવું'  -
એ જ મારી અશાંતિનું મૂળ કારણ હતું !!

તેવી જ રીતે -
મારી અશાંતિનું કારણ ટ્રાફિક જામ નહીં...

પરંતુ,
તે ટ્રાફિક જામની સ્થિતીને 'હેન્ડલ' કરવાની મારી અસમર્થતા જ...
મારી અશાંતિનું ખરુ કારણ છે !!

મિત્રો,

આપણાં જીવનમાં અશાંતિનું કારણ -
સમસ્યાઓ નહીં...
પણ,
એ સમસ્યાઓ પ્રત્યે આપણો 'અભિગમ' (વ્યવહાર)  હોય છે.

*સર્વે સન્તુ નિરામયા*

*કાકડી, તબિયત કરે ફાંકડી*

*બીટ, શરીરને રાખે ફિટ*

*ગાજર, તંદુરસ્તી હાજર*

*મગ, સારા ચાલે પગ*

*મેગી, ખરાબ કરે લેંગી*

*ઘઉં, વજન વધારે બહુ*

*ભાત, બુદ્ધિને આપે સાથ*

*સૂકા મરચા, કરાવે વધારે ખર્ચા*

*દહીં, જ્યાદા ઘુમાકે ખાઓ તો સહી*

*ખજૂર, શક્તિ હાજરાહજૂર*

*દાડમ, કરે મડદાંને બેઠું તેવી શક્તિ*

*દાડમ, વિયાગ્રાનો બાપ*

*જાંબુ, જીવન કરે નિરોગીને લાબું*

*જામફળ, એટલે મજાનું ફળ*

*ધરતીમાતાનું ધાવણ એટલે નારિયેળ*

*દૂધી, કરે લોહીની શુદ્ધિ*

*કારેલા, ના ઉતરવાદે ડાયાબિટીસના રેલા*

*તલ ને દેશી ગોળ, આરોગ્યને મળે બળ*

*કાચું એટલું સાચુને રંધાયેલું એટલું ગંધાયેલું*

*લાલ ટમેટા જેવા થવું હોય તો લાલ ટમેટા ખાજો*

*આદુનો જાદુ*

*ડબલફિલ્ટર તેલ, કરાવે બીમારીના ખેલ*

*મધ, દુઃખોનો કરે   વધ*

*ગુટખા, બીમારીના ઝટકા*

*શરાબ, જીવન કરે ખરાબ*

*દારૂ, રૂપિયા બગાડવાનું બારું*

*શિયાળામાં ખાય બાજરી, ત્યાં આરોગ્યની હાજરી*

*ઈંડુ, તબિયતનું મીંડું*

*દેશી ગોળ ને ચણા, શક્તિ વધારે ઘણા*

*બપોરે ખાધા પછી છાસ, પછી થાય હાશ*

*હરડે, બધા રોગને મરડે*

*ત્રિફળાની ફાકી, રોગ જાય થાકી*

*સંચળ, શરીર રાખે ચંચળ*

*મકાઈના રોટલા, શક્તિના પોટલા*

*ભજીયા, કરે પેટના કજિયા*

*રોજ ખાય પકોડી હાલત થાય કફોડી*

*પાઉને પીઝા, બીમારીના વિઝા*

*દેશી ગોળનો શીરો, આરોગ્યનો હીરો*

*સર્વે સન્તુ નિરામયા*

22 November 2017

એક નોકરી કરતી માં.... સમાજ ની દરેક વ્યક્તિ નજર નાખે તેવી ઇચ્છા ને અપેક્ષા....

એક નોકરી કરતી માં....

કેટલું મુશ્કેલ છે એક માં માટે તેના નાના એવા બાળક ને સૂતું મૂકી,રડતું મૂકી ને ઘર ની બહાર નીકળવું ને પોતાની જોબ પર જવું?
આ મુશ્કેલી એક માં જ સમજી શકે....
મારી સાથે જોબ કરતી માં રિધ્ધિ, કોમલ, ક્રિષ્ના બેન બધા ને જોય આ વિચાર આવ્યો  છે.....

બાળક જાગે ને મમ્મી, મમ્મી કરે ,થોડી વાર રોવે,ને જ્યારે મમ્મી નહીં દેખાય એટલે ચૂપચાપ દાદી પાસે જતું રહેશે ,ને આ બાળક સમય ની પહેલા જ પરિપકવ ને જવાબદાર બની જાય છે... પણ માં પોતાના પરિપકવ બાળક ની આખો વાંચી ને ખુદ ને કહે છે કે હજી આની ઉંમર જ શું છે?

  ત્યારે એમ થાય કે ખબર નથી પડતી કે એક માં આટલી હીમમ્ત ને આટલી મમતા ,આટલી તાકાત આવતી ક્યાં થી હશે ? કોઈ ને કાંઈ  કહે  નહીં  ,બસ આંખો ભરાય આવે છે ને તેમાં જ ડૂબતી રહે છે....ને ખુદ ને કન્ટ્રોલ કરી ને એ ભરેલી આંખો ને સુકવી લે છે...
જોબ ની સાથે સાથે ઘર, પરિવાર ,સબંધ, વહેવાર પણ સાંભળવાનો....
બાળકો ના લન્ચબોક્સ થી લઇ ને પતિ ના કપડાં સુધી,
બ્રેકફાસ્ટં થી લઈ ડિનર સુધી ,
કામવાળી થી લઈ ધોબી સુધી,
વાહન ભટકાય જાય તેટલી હદે ઝડપ થી ચલાવે કે તે ઓફીસ મોડી ન પડે,
પતિ ના મૂડ ને સંભાળવા થી લઈ સાચવવા ને સુધારવા સુધી ,
કેટલું સુંદર રીતે બધું મેનેજમેન્ટ કરે છે
ને આ સાથે ખુદ ને પણ જોબ માટે વ્યવસ્થિત  મેચીંગ ચાંદલા થી લઇ એરિંગ સુધી...
ને આ બધા પછી પણ મન માં ચાલ્યા કરે પલાળેલ બદામ પીસી ને નો આપી શકી તેના થી વધુ ફાયદો થાત.... તેને કશુંક ને કશુંક છુટતું જ લાગ્યા કરે....

ને આટલું જ કામ જો તે તેના પિયર માં કરે ,તો બધા જ તેની વાહ વાહ કરે,પ્રોત્સાહન આપે, સહયોગ આપે ને અથવા તો તેને ઘણા કામ માં થી મુક્તિ આપે....

આપણે ત્યાં નોકરી કરતી દીકરી અને નોકરી કરતી વહુ ના માપદંડ જુદા છે ને વહેવાર પણ...

બાળક નો નાસ્તો, જમવાનું,  બધું કરી ને જાય ને આખો દિવસ એ ચિંતા માં રહે તેને ખાધું હશે કે નહીં, આવી ને પહેલો પ્રશ્ન કેમ ખાધું નથી!!?
સાચ્ચે, એક માં જયારે ઘર ની બહાર જાય છે ,ત્યારે તે બાળક થી દૂર ક્યારે પણ રિલેકસ નથી રહી શકતી....
ઘરે જાય તો બાળક નાઅસ્તવ્યસ્ત વાળ,કાપડ સવાર ના એ ના એ જ જોય ને એક સાથે ખુશી ને દુઃખ બન્ને થાય છે...
આંનદ બાળક ને જોય ને અને દુઃખ બાળક ને આ રીતે જોય ને....
પણ એક શબ્દ તે બોલતી નથી આંખો ને રોકી રાખે છે .
આ બહાર થી મજબુત દેખાતી માં અંદર થી સાવ કમજોર હોય છે.. સવાર થી અલગ પડેલું બાળક દોડી ને ગળે મળે છે ત્યારે માં ને તો આખી દુનિયા ની કાયનાત નો આંનદ તેને મળી જાય છે ,આવું સુખ તેને કોઈ સ્વર્ગમાં પણ નો મળે, આ એક જ ક્ષણ એવા સુકુન ની હોય છે જાણે સદી પસાર થઇ ગઈ હોય.
કયારેક કયારેક વિચાર આવે કે પુરુષો જે આટલા રિલેક્સ રહી શકે છે પરિવાર અને બાળકો માટે તે માં બહુ મોટો ફાળો સ્ત્રીઓ નો છે.
એક પુરુષ ઓફીસ થી પાછો આવે તો કેટલી જગ્યાએ ચા પી ને,પોતાના મિત્રો ની સાથે ગપ્પા મારી ,આનન્દ થી નિરાંતે ઘરે આવે
ને આવી જ નોકરી કરતી સ્ત્રી કામ પૂરું કરી આમ મારતી ગાડી એ, ઘરે આવે પોતાના બાળક પાસે પોંહચી જાય ને બાળક ને વ્હાલ કરતી વખતે જ રસોડાના કામ ને ઘર ની સ્થિતિ તેને ત્રાંસી નજરે જોય રહી હોય છે.
સ્ત્રી ને પણ ગમે છે બહાર જઇ પોતાના ફેન્ડસ સાથે વાતો કરવી,ચા પીવી પણ પોતાના બાળક સુધી પોહચવાની અધીરાય તેને જગતભર ના સુખ ને એક બાજુ કરી દે છે

માનું છું કે આ બધા  સનઘર્ષો તેના બાળક ને તેના ભવિષ્ય માટે છે, બધા ને એવું લાગે કે આ "working women" પાસે કેટલું બધું, તેને જલસા, પણ આ બધા ની સાથે કેટલું બધુ છૂટી જાય તેની પર નજર ખરી?
આ સ્થિતિ પર સમાજ ની દરેક વ્યક્તિ નજર નાખે તેવી ઇચ્છા ને અપેક્ષા....

શરીર જીવ માટે અનુભવનું સાધન છે તેના દ્વારા જીવદુનિયવી વસ્તુંને અનુભવ કરે છે. તે પાંચ મુળભુત તત્વો તથા પાંચ પ્રાણ.

શરીર જીવ માટે અનુભવનું સાધન છે તેના દ્વારા જીવદુનિયવી વસ્તુંને અનુભવ કરે છે. તે પાંચ મુળભુત તત્વો તથા પાંચ પ્રાણ.

આ પાંચ આવરણ એટલે કે કોષને સમજતા પહેલા ત્રણ શરીરને સમજવા પડે એટલે તેની ટુંકમાં સમજ નીચે આપેલ છે

અનંત, અવિકારી, આત્માના સાક્ષાત્કાર વિના કે આત્માની સાચીઓળખાણ વગર માણસ પોતાના સ્થુલ, સુક્ષ્મ અને કારણશરીરને જ આત્મા માની લે છે.  

સ્થુલ શરીર :-

ભૌતીક શારીરિક મરણાધીન શરીર જે ખાયાછે,શ્વાસ લે છે અનેહલન-ચલન કરે છે તેને સ્થુલ શરીર કહે છે. તે દ્રવ્યમાંથી બનેલ છે. સ્થુલ શરીર જીવ માટે અનુભવનું સાધન છે તેના દ્વારા જીવદુનિયવી વસ્તુંને અનુભવ કરે છે. તે પાંચ મુળભુત તત્વો

(૧) આકાશ

(૨)  વાયુ

(૩) અગ્નિ

(૪) જળ

(૫) પૃથ્વિ થી બનેલ છે.

અને તે છ અવસ્થામાંથી પસાર થાય છે  જન્મ, નિર્વાહ, વિકાશ, પરિપક્વતા, દૂબળું કે કંગાળ થઈ જવું અને મૃત્યુ. મૃત્યુ પછી સ્થુલ શરીર નાશ પામે છે. 

સુક્ષ્મ શરીર:-

 સુક્ષ્મ શરીર મન અને મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા જે ભૌતિક શરીર જીવંતરાખે છે તેનું બનેલ છે. સુક્ષ્મ શરીરમાં એટલે

(૧) પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રીય :- આંખ, કાન, ત્વચા જીભ,અને નાક

(૨) પાંચ કર્મેન્દ્રિય :- મુખ, હાથ,પગ, ગુદા, પ્રજોત્પત્તિસંબંધી અંગો.

(૩) પાંચ પ્રાણ :- પ્રાણ,( શ્વાસોચ્છ્વાસ ) અપાન,(શરીરમાંથી કચરોનું વિરેચન) વ્યાન, (રક્તપરિભ્રમણ),ઉદાન,(છીંક રડવું, ઉલટી જેવી ક્રિયાઓ) સમાન(પાચનશક્તિ)

(૪) ચાર અત:કરણ :- (અ) મન  (બ) બુધ્ધિ  (ક) ચિત (ડ) અહંકાર

(અ) મન :- માનસ સામાન્ય રીતે  વિચારસરણી વિધાવિભાગ સૂચવે છે. માનસિક પ્રવૃત્તિ છે કે જે રીતે

                પોતાની જાતની સંકલ્પશક્તિ પ્રગટ કરે  છે. જો ઇચ્છાશક્તિ હોય તો શરીર,વિચાર, બોલવાનું

                કાર્ય થાય છે.   

(બ) બુધ્ધિ :- બુદ્ધિ  વૈદિક સંસ્કૃત શબ્દ જેનો અર્થ બૌદ્ધિક વિધાવિભાગ છે અને  રચના અને 

                  વિભાવનાઓની જાળવી, કારણ, પારખી લેવું ,નિર્ણાયક, સંપૂર્ણપણે સમજવું, કેવી રીતે કરવું

                   તે આકલન કરવાની શક્તિ  એટલે બુધ્ધિ.

(ક) ચિત :-  મુખ્યત્વે તે વ્યક્તિના માનસિક અવસ્થા રજૂ કરે છે,સમગ્ર માનસિક પ્રક્રિયાઓની ગુણવત્તા

                 માટે  ચિત કહેવામાં આવે છે અથવા વાપરવામાં આવે છે. ચિત સભાન હોવાનો આધાર છે. તે  

                 પ્રીતિ, દ્વેષ, અને ભ્રમ થી અશુધ્ધ થાય છે.     

(ડ) અહંકાર :-  આ સંષ્કૃત શબ્દ છે. તેનો અર્થ થાય છે અહમ :- સ્વયં અથવા "હું" અને કારા :- "કોઇ

                      પણ વસ્તુ બનાવવામાં " અથવા "કરવું" ના ખ્યાલ ઉલ્લેખ કરે છે.

સુક્ષ્મ શરીર નાશ પામતું નથી પણ કારણ શરીર સાથે રહે છે.

કારણ શરીરા :-

કારણ શરીર એ શુક્ષ્મ શરીર અને  સ્થુલ શરીર નું બીજ છે. તે ભેદભાવ વગરનું રૂપ છે. તે આત્માની વાસ્તવિક ઓળખના અજ્ઞાનને લીધે ઉદભવે છે. ગયા જન્મના સંષ્કાર તથા વિદ્યા, જ્ઞાન આ શરીરમાં સગ્રહ થાય છે. માયા સાથે નું અટુટ બંધન તથા વાસના આ શરીર સાથે જાય છે પણ કારણ શરીર આત્મા નથી.

પાંચ  કોશ શરીર :-

આપણો આત્મા પાંચ કોષ એટલે કે પાંચ આવરણમાં છુપાયેલછે. આ પાંચ કોષ તૈતરીય ઉપનીષદના બ્રહ્માવલીમાં બતાવેલ છે.આપાંચ કોષ એટલે

(૧) અન્નમયકોષ

(૨) પ્રાણમયાકોષ

(૩) મનોમયકોષ

(૪) વિજ્ઞાનમય કોષ

(૫) આનંદમય કોષ.

(૧) અન્નમયકોષ :-     સ્થુલ શરીર

(૨ પ્રાણમયાકોષ 

(૩) મનોમયકોષ       સુક્ષ્મ શરીર

(૪) વિજ્ઞાનમય કોષ  

(૫) આનંદમય કોષ.:-  કારણ શરીર

   

(૧) અન્નમયકોષ :-

અન્ન એટલે પદાર્થ પણ અન્ન નો શાબ્દિક અર્થ થાય છે ખોરાક.તૈતરીય ઉપનીસદમાં ખોરાકને બધા માટે ઔષધ કહેલ છે. સ્થુલ શરીર જે પદાર્થ (આહાર) માંથી બનેલછે, પદાર્થ (આહાર)  વડે ટકે છે અને ક્ષણીક અને ગ્રહણશક્તિનો વિષય છે એટલે કે ગ્રહણશક્તિ દ્વારા સમજી શકાય છે તેને અન્નમયકોષા કહે છે. તેનો ઉદભવ માતાપિતા દ્વારા ખાવામાં આવેલ ખોરાક (અન્ન) છે.અન્નમયકોષ જોઈ શકાય છે અધારીત છે અને  અશુધ્ધ  છે.

અન્નમયકોષ આત્મા નથી કારણકે ઉદ્ભવ પહેલા તેનું અસ્તિત્વ નહોતું અને તેના નાશ પછી તેનું અસ્તિત્વ રહેતું નથી. તે દરેક ક્ષણે તેનો ઉદ્ભવ થાય છે અને દરેક ક્ષણે તેનો નાશ થાય છે. તે અનંત પણ નથી. તે વિવિધ અવસ્થામાંથી પસાર થાય છે અને તેનો નાશ અવસ્ય થાય છે.

(૨) પ્રાણમયાકોષ :-

પાંચ પ્રાણ અને પાંચ કર્મેન્દ્રિય મળીને પ્રાણમયકોષ બને છે.  પ્રાણમયકોષ એ પ્રાણમૂલક (અત્યાવશ્યક) પાંચ પ્રાણ અને જે અન્નમયકોષમાં સંપુર્ણ બંધાયેલ અને અન્નમયકોષ તેના દ્વારા પુરા ભરાયેલ છે.તે સુક્ષ્મ શરીરનો ભાગ છે.  પ્રાણ જ્યારે અન્નમય કોષમાં દાખલ થાય છે અને તેના તમામ કાર્ય શરૂ કરે છે ત્યારે અન્નમયકોષને જીવન પ્રાપ્ત થાય છે. પ્રાણ અસ્તિત્વોની જિંદગી અને સર્વોનું જીવન છે તે નાશ પામતો નથી.

(૩) મનોમયકોષ:-  તે સુક્ષ્મ શરીરનો ભાગ છે. તેથી તે નાશવંત નથી તે “સ્વ” છે અને પ્રાણમયકોષ તેનું શરીર છે. પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રીય અને મન મળીને આ કોષ બને છે. મનોમયકોષ  “હું“ અને “મારૂ” નું ભાન કે સંવેદના નું કારણ છે. કારણ કે મન નો સ્વભાવ જ  નિર્ણયઅને શંકાનો હોવાથી અને પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રીય મન આધારીત અને નિર્ધારિત છે તેથી આ કોષ નામ,રૂપ વગેરેમાં તફાવત ઉભો કરે છે

મનોમય કોષ સૌથી શક્તિશાળી છે કારણ કે બંધન અને મુક્તિ મન પર આધારીત છે. મન જ્યારે કોઈ દુનિયવી વસ્તુંમાં આસક્તિ પેદા કરે છે ત્યારે માણસ બંધાઈ જાય છે અને મન જ્યારે અભાવ પેદા કરે છે ત્યારે મુક્તિનો માર્ગ મળે છે. મનોમયકોષ પ્રાણમયકોષમાં 

વ્યાપ્ત છે.

જ્યારે મન વાસના રૂપી અર્થ વસ્તુઓને જ્ઞાન રૂપી યજ્ઞમાં જ્ઞાનેન્દ્રીય રૂપી ગુરૂ દ્વારા હોમવામાં આવે છે ત્યારે બ્રાહ્મન હોવાની સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય છે.

 (૪) વિજ્ઞાનમય કોષ:-

તે સુક્ષ્મ શરીરનો ભાગ છે. વિજ્ઞાનમય મનોમયકોષમાં વ્યાપ્ત છે જે પ્રાણમયકોષમાં વ્યાપ્ત છે જે અન્નમયકોષમાં વ્યાપ્ત છે.બુધ્ધિ સાથે જ્ઞાનેન્દ્રીય અને તેના લાક્ષણીક કાર્યો  વિજ્ઞાનમયકોષ બને છે જે સંસારનું કારણ છે  વિજ્ઞાનમય કોષમાં  ચૈતન્ય પ્રતિબિંબપાડવાની શક્તિ છે જે પ્રકૃતિ ( અજ્ઞાન) માં ફેરફાર સાથે આવે છે જેથી જ્ઞાન અને કાર્યની લાક્ષણિકતા સાથે શરીર અને કાર્ય સાથે ઓળખાય છે. આ કોષને  જ્ઞાનનું કુદરતી શક્તિ-સામર્થ્ય પ્રદાન  હોવાથી ,જાગ્રત અને સ્વપ્ન અવસ્થામાં  સમાવેશ થાય છે અને આનંદ અને દુ:ખનો અનુભવ કરી શકાય છે. તે તેજસ્વી હોવાથી અને પરમ ચેતનાની નજીક હોવાથી ઉપાધી દ્વારા છેતરવાથી તે સંસાર (ભ્રમણ) આધીન છે

 (૫) આનંદમય કોષ :-

આનંદમય કોષએ અવિદ્યા (અજ્ઞાન)નો સુધારો જ છે. આત્મા, સઘન થયેલ નિરપેક્ષ આનંદ ના એક પ્રતિબિંબ તરીકે દેખાય છે જે, ઇચ્છિત પદાર્થ જોવાથી અને મળવાથી આનંદની અનુભુતી કારણ રૂપે દેખાય છે. આનંદમય કોષની સંપૂર્ણપણે સ્વપ્ન વિનાનીઉંઘ માં સ્પષ્ટ અભિવ્યક્તિ છે. આનંદમય કોષ આત્મા નથી કારણ કે તે ઉપાધિઓ સાથે જોડાયેલ છે અને સારા કાર્યો નીઅસર તરીકે પ્રકૃતિમાં ફેરફાર તરીકે છે

મહત્વ:-

આત્મા(આંતરિક સ્વ ) ને ફક્ત તો જ ઓળખી શકાય જો આપણે આત્મા શિવાય(ANATMAN) કાંઈ છે તેવું માનવાનો ઈનકાર કરીએ.

પંચ્કોષને પણ ધીરે ધીરે દુર કરવા જોઈએ પાંચકોષને દુર કરવાથી જે ખાલીપણો આવે તેનેપણ દુર કરવાથી જે રહે તે જ આત્મા. 

13 November 2017

સ્વર્ગ મેળવવા માટે મરવાની જરુર નથી એકબીજાને મદદ કરવાની ભાવના હોય તો આ ધરતી પર જ સ્વર્ગની અનુભૂતિ થશે.

મારુ જે થવું હોય તે થાય, પહેલા તું તારુ કર – એક નાનકડી ક્યુટ વાર્તા

એક બાળકને સ્વર્ગ અને નરક જોવાની ખુબ જ ઇચ્છા હતી. એ રોજ આ માટે ભગવાનને પ્રાર્થના કરતો. એક દિવસ ભગવાન તેના પર રાજી થયા અને બાળકને સ્વર્ગ તથા નરક બતાવવાનું વચન આપ્યુ. કોઇ એક ચોક્કસ દિવસે ભગવાનને થોડી ફુરસદ મળી એટલે એ પેલા બાળક પાસે આવ્યા અને કહ્યુ, “ચાલ બેટા, આજે તને સ્વર્ગ અને નરકની મુલાકાત કરાવું. બોલ તારે પહેલા કોની મુલાકાત લેવી છે?”
બાળકે કહ્યુ, “પ્રભુ, પહેલા નરક બતાવો પછી સ્વર્ગમાં થોડો સમય આરામ કરવો હોઇ તો પણ વાંધો ન આવે.”
ભગવાન બાળકને લઇને નરકમાં ગયા. દરવાજો ખોલીને અંદર પ્રવેશ્યા. સૌ પ્રથમ ભોજનશાળાની મુલાકાતે ગયા. બાળકે જોયુ તો ત્યાં અનેક પ્રકારના ભોજન હતા. જાત જાતના પકવાનોના થાળ પડ્યા હતા. આમ છતા લોકો ભુખના માર્યા તરફડીયા મારી રહ્યા હતા. કેટલાકના મોઢામાંથી સારુ ભોજન જોઇને લાળો ટપકતી હતી પરંતું એ ભોજન લેતા ન હતા.
બાળકે ભગવાનને પુછ્યુ, “પ્રભુ આવુ કેમ ? ભોજન સામે હોવા છતા આ લોકો કેમ ખાતા નથી અને દુ:ખી થઇને રાડો પાડે છે?”
ભગવાને બાળકને કહ્યુ, “બેટા, આ તમામ લોકોના હાથ સામે જો. બધાના હાથ સીધા જ રહે છે એને કોણીથી વાળી શકતા નથી અને એટલે એ ભોજનને હાથમાં લઇ શકે છે પણ પોતાના મુખ સુધી પહોંચાડી શકતા નથી. ભોજનને મુખ સુધી પહોંચાડવા એ હવામાં ઉંચે ઉડાડે છે અને પછી પોતાના મુખમાં ઝીલવા માટેનો પ્રયાસ કરે છે પણ એમા એ સફળ થતા નથી.”
બાળકે દલીલ કરતા કહ્યુ, “પ્રભુ આ તો નરકના લોકો માટે હળાહળ અન્યાય જ છે. ભોજન સામે હોવા છતા તમે કરેલી કરામતને કારણે હાથ વળતો નથી અને એ ખાઇ શકતા નથી.”
ભગવાને કહ્યુ, “ચાલ બેટા હવે તને સ્વર્ગની ભોજનશાળા બતાવું એ જોઇને તને નરક અને સ્વર્ગ વચ્ચેનો ભેદ બહુ સરળતાથી સમજાઇ જશે અને હું અન્યાય કરુ છુ કે કેમ તે પણ તને ખબર પડી જશે.”
બાળક ભગવાનની સાથે સ્વર્ગની ભોજનશાળામાં ગયો. અહિંયા નરકમાં હતા એ જ પ્રકારના બધા ભોજન હતા અને એવી જ વ્યવસ્થાઓ હતી છતાય બધાના ચહેરા પર આનંદ હતો. બધા શાંતિથી ભોજન લઇ રહ્યા હતા. બાળકે ધ્યાનથી જોયુ તો અહિંયા પણ દરેક લોકોની શારિરીક સ્થિતી નરક જેવી જ હતી મતલબ કે કોઇના હાથ કોણીથી વળી શકતા નહોતો પરંતું લોકો ભોજન લેતી વખતે એકબીજાને મદદ કરતા હતા સામ-સામે બેસીને પોતાના હાથમાં રહેલો કોળીયો સામેવાળી વ્યક્તિના મુખમાં મુકતા હતા અને સામેવાળી વ્યક્તિના હાથમાં રહેલો કોળિયો પોતાના મુખમાં સ્વિકારતા હતા.
બાળકે ભગવાનની સામે જોઇને હસતા હસતા કહ્યુ, “પ્રભુ મને સ્વર્ગ અને નરક વચ્ચેનો તફાવત બરોબર સમજાઇ ગયો.”

સ્વર્ગ મેળવવા માટે મરવાની જરુર નથી એકબીજાને મદદ કરવાની ભાવના હોય તો આ ધરતી પર જ સ્વર્ગની અનુભૂતિ થશે.

‘તારુ જે થવુ હોય તે થાય હું મારુ કરુ’ આવી વિચારસરણી જ્યાં છે તે નરક છે અને
‘મારુ જે થવુ હોય તે થાય પહેલા હું તારુ કરુ’ આવી ભાવના જ્યાં છે ત્યાં સ્વર્ગ છે.